Fonds Leren en Ontwikkelen Wooncorporaties
logo Flow Euro Portal

bij Volksgezondheidsbeleid

Door middel van het volksgezondheidsbeleid ondersteunt de Europese Unie lidstaten bij het verbeteren van de gezondheid van EU-burgers.

De lidstaten bepalen zelf hoe ze de gezondheidszorg in hun land organiseren. De EU vult de lidstaten alleen aan. De EU richt zich voornamelijk op het uitwisselen van informatie tussen lidstaten en het financieren van onderzoeken.

Momenteel is het derde gezondheidsprogramma van kracht, waarmee 449 miljoen euro wordt geïnvesteerd in innovatie, preventie, en de toegankelijkheid van zorg. Speerpunt van het huidige programma is het verminderen van ongelijkheid op het gebied van gezondheid.

Inhoud

  1. Staand beleid
  2. Mijlpalen
  3. Wie doet wat
  4. Meer informatie

1.

Staand beleid

Budget

Door middel van het derde gezondheidsprogramma investeert de EU tussen 2014 en 2020 449 miljoen euro in volksgezondheid. Dat is minder dan 1% van het totale EU-budget. Daarnaast biedt de EU financiële ondersteuning met het Horizon 2020 programma, het cohesiefonds en het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI).

Derde meerjarig actieprogramma (2014-2020)

Het beleid van de EU voor 2014-2020 is gebaseerd op het derde meerjarenprogramma 'Gezondheid voor groei'. De strategie van 2014 tot 2020 omvat vier doelstellingen:

  • het bijdragen aan innoverende en duurzame gezondheidszorgstelsels
  • het vergroten van toegang tot een betere en veiligere gezondheidszorg voor EU-burgers
  • preventie van ziekten en bevorderen van goede gezondheid
  • burgers beschermen tegen grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen

Het programma ondersteunt de activiteiten en het beleid van de EU-landen, onder andere via nauwe samenwerking met belanghebbenden. Het benadrukt het verband tussen een gezonde bevolking en economische groei. Een gezonde bevolking zorgt voor een hogere productiviteit. Het Uitvoerend Agentschap voor Gezondheid en Consumenten in Luxemburg beheert het programma.

Programma's

Daarnaast zijn enkele andere EU-programma's van kracht die zich richten op specifieke problemen. Zo richt het 'Europa tegen kanker'-programma zich tegen tabaksgebruik en heeft de EU een kleinschalig drugspreventie- en voorlichtingsprogramma. Daarnaast betaalt de EU mee aan onderzoek naar ziekten zoals de griep. Verder strekken diverse programma's, bijvoorbeeld op het gebied van aidsbestrijding, zich uit tot ontwikkelingslanden. Ten slotte verzamelt de EU statistieken op Europese schaal, bijvoorbeeld over drugsgebruik.

Drugs- en alcoholgebruik

In 2012 heeft de Europese Commissie de EU-Drugsstrategie 2013-2020 opgesteld. Het programma is gericht op het verstrekken van informatie over de invloed van drugs op de volksgezondheid.

De twee belangrijkste voorstellen uit deze strategie zijn:

  • het versnellen van de procedures om bestanddelen van designer drugs op een zwarte lijst te zetten
  • het opstellen van een systeem waarin stoffen met een beperkt risico minder worden verboden dan stoffen met een groot risico.

Eind 2015 nam de Raad van Ministers een nieuwe strategie voor de vermindering van alcohol gerelateerde schade aan. Deze strategie moet ervoor zorgen dat de gezondheidsrisico's en sociaaleconomische gevolgen van alcoholgebruik worden aangepakt.

Gentherapie

In november 2012 keurde de Europese Commissie het geneesmiddel Glybera goed, waarbij gebruik wordt gemaakt van gentherapie. Dit is de eerste keer dat gentherapie is toegestaan in de Europese Unie, wat een belangrijke stap vooruit betekent in de behandeling van erfelijke ziekten.

Aidsbestrijding

De lidstaten van de Europese Unie hebben, samen met niet-EU-landen als Canada en Zwitserland, de afgelopen jaren intensief onderzoek gedaan naar de bestrijding van aids. Onder Horizon 2020 is het tweede Partnerschap voor klinische proeven tussen Europese en ontwikkelingslanden (EDCTP) gestart. De belangrijkste doelstellingen van dit partnerschap zijn het ontwikkelen van de nieuwe of verbeterde medicatie tegen hiv/aids, tuberculose, malaria of andere armoedegerelateerde ziekten, het beter op elkaar afstemmen van nationale programma's en het vergroten van de effecten van het programma door samen te werken met andere EU-initiatieven. Het EDCTP2-programma heeft een budget van 683 miljoen en loopt van 2014 tot 2024.

ICT in gezondheidszorg: eHealth

Om de medische sector efficiënter te laten werken, stimuleert de Commissie de inzet van ICT. Voorbeelden van de toepassing van ICT zijn het digitaal opslaan en toegankelijk maken van patiëntendossiers, en het instellen van 'medicijnlijnen', als alternatief voor het halen van een recept direct bij de dokter. Daarnaast heeft het Europees Parlement ervoor gezorgd dat uitslagen van klinische onderzoeken verplicht gepubliceerd worden op één website die EU-burgers en artsen kunnen bezoeken: de European clinical trials database (EudraCT). De onderzoeksresultaten van bijvoorbeeld effecten van bepaalde medicijnen worden zo breder gedeeld.

Bestrijding antibioticaresistentie

In februari 2016 spraken de Europese ministers van Volksgezondheid en Landbouw met elkaar af de strijd aan te gaan met antibioticaresistentie. Door overmatig antibioticagebruik worden steeds meer bacteriën resistent, wat een bedreiging vormt voor de volksgezondheid. Hierop volgde de Commissie met een actieplan. Dit plan legde de nadruk op het idee dat de beste praktijk navolging moet krijgen in de aanpak van antibioticaresistentie. Daarnaast werd voorgesteld om de coördinatie tussen lidstaten te verbeteren.

Medische assistentie in noodsituaties

In februari 2016 is het Europees medisch korps gelanceerd. Op vrijwillige basis stellen EU-lidstaten medische teams en apparatuur ter beschikking die kunnen worden ingezet bij noodgevallen op gezondheidsgebied, zowel binnen als buiten de EU. Nederland is een van de lidstaten die bij de lancering van het korps gespecialiseerde eenheden heeft toegezegd. Het Europees medisch korps maakt deel uit van de Europese responscapaciteit voor noodsituaties, die valt onder het Mechanisme voor civiele bescherming van de Unie.

Medicijnen voor ontwikkelingslanden

Om de schaarste aan medicijnen in ontwikkelingslanden tegen te gaan, is de Europese Commissie met de farmaceutische industrie overeengekomen dat aan deze landen in bepaalde gevallen medicijnen zullen worden verkocht tegen een prijs die weinig hoger is dan de kostprijs.

2.

Mijlpalen

In het Verdrag van Amsterdam van 1997 is vastgelegd dat de Europese Unie bij het vaststellen en uitvoeren van haar beleid moet streven naar bescherming van de menselijke gezondheid. De lidstaten moeten samenwerken om de volksgezondheid te beschermen en factoren te bestrijden die de volksgezondheid schaden.

Toegankelijkheid zorgstelsel verbeteren

De EU zet zich in voor veilige geneeskundige behandelingen en streeft ernaar dat iedere burger van de Europese Unie toegang heeft tot medische zorg. Op 1 juni 2004 is de Europese verzekeringskaart ingevoerd. Deze vergemakkelijkt toegang tot medische faciliteiten in andere lidstaten. De kaart vervangt formulier E111.

Begin 2011 is een richtlijn aangenomen die het mogelijk maakt voor patiënten om zonder veel bureaucratische rompslomp in andere EU-landen behandeld te worden. De rechten van patiënten in een andere EU-lidstaat worden daardoor aanzienlijk vergroot. Patiënten met zeldzame ziekten kunnen zo gemakkelijker terecht in een ziekenhuis in een andere EU-lidstaat. Ook worden doktersrecepten in andere EU-landen erkend. De richtlijn bepaalt dat patiënten in het EU-land waar zij een beroep doen op gezondheidszorg, recht hebben op dezelfde vergoeding van ziektekosten als in het land van herkomst. Er zijn echter wel voorwaarden waaraan moet worden voldaan. Zo moet vooraf toestemming voor een ingreep worden gevraagd aan de verzekeringsmaatschappij. Daarnaast mogen de kosten niet veel hoger liggen dan wat een soortgelijke behandeling in het eigen land zou kosten. Op 25 oktober 2013 is de nieuwe richtlijn over het recht op grensoverschrijdende gezondheidszorg in werking getreden.

Tweede gezondheidsprogramma

Het tweede EU-gezondheidsprogramma was van kracht tussen 2008 en 2013. Het beleid had drie belangrijke doelen:

  • inwoners beschermen tegen dreigingen als epidemieën en natuurrampen
  • gezondheid bevorderen en gezondheidsongelijkheid verminderen in Europa
  • voorlichting geven en informatie verspreiden

Eerste gezondheidsprogramma

Het eerste EU-gezondheidsprogramma was tussen 2003 en 2007 van kracht. Het budget was ongeveer 312 miljoen euro en werd verhoogt naar 354 miljoen euro in 2004, omdat toen 10 nieuwe lidstaten toetraden. Met het beleid wilde de EU de fysieke en mentale gezondheid van burgers verbeteren en meer gelijkheid creëren binnen de gemeenschap als het gaat om gezondheid.

Lees meer

Bron

Taal

Soort Informatie

Europese Unie

NL

Inleiding + samenvatting van de EU

Raad van Europa

NL

Volksgezondheid

3.

Wie doet wat

De activiteiten die de Europese Unie ontwikkelt betreffende Volksgezondheid worden ontplooid in het kader van de normale wetgevingsprocedure. Dit houdt in dat de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement allen een grote rol spelen in het besluitvormingsproces.

 

Europees orgaan

Verantwoordelijke

Europese Commissie

Eurocommissaris voor Gezondheid en voedselveiligheid

Eurocommissaris voor interne markt, ruimtevaart, industrie, ondernemingen en het midden- en kleinbedrijf

Parlementaire Commissie EP

parlementaire commissie Milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid

Nederlands lid Commissie EP

Ondervoorzitter(s)


Lid/leden


Plaatsvervanger(s)

Raad van de Europese Unie

Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken

Nederlandse afvaardiging Raad van de Europese Unie

Hugo de Jonge (CDA), minister van Volksgezondheid, Welzijn & Sport

Bruno Bruins (VVD), minister voor Medische Zorg

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden.

Vanuit het Nederlandse parlement zijn bij dit beleidsterrein betrokken:

 

Nederlands orgaan

Verantwoordelijke

Tweede Kamer

Vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) - Tweede Kamer

Eerste Kamer

Eerste Kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)

Betrokken bij wetgeving en uitvoering

 

Betrokken instantie EU

Verantwoordelijke

Directoraat-Generaal

Directoraat-generaal Gezondheid en Voedselkwaliteit (SANTE)

Agentschap

Europees Bureau voor Geneesmiddel beoordeling

Agentschap

Europees Centrum voor Ziektepreventie en -bestrijding

Agentschap

Europees Waarnemingscentrum voor Drugs en Drugsverslaving

Agentschap

Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid

Agentschap

Uitvoerend Agentschap voor het volksgezondheidsprogramma

4.

Meer informatie

Achtergrondartikelen

Meer info

Europese Unie

Algemeen overzicht EU

Factsheet Europees Parlement

Wetgevingsoverzicht

Statistieken Eurostat

Inhoud

  • Home
Geachte bezoeker,
De Stichting Fonds Leren en Ontwikkelen Wooncorporaties (FLOW) waardeert het dat u mee wilt doen aan onze enquête. De uitkomst van deze enquête wordt gebruikt om de website beter op uw wensen af te stemmen.
Het invullen van de vragenlijst duurt slechts enkele minuten.
Klik op Doorgaan voor het invullen van de enquête. Klik op Stoppen voor het verlaten van dit scherm.