Fonds Leren en Ontwikkelen Wooncorporaties

Woningcorporaties en het gemeenschappelijke BTW-stelsel - Flow Kenniscentrum

Flow Kenniscentrum
logo Flow Euro Portal

bij Woningcorporaties en het ...

De Europese Commissie heeft de ambitie een gemeenschappelijke btw-ruimte in de EU te verwezenlijken. Een gemeenschappelijk btw-stelsel neemt belemmeringen weg die de concurrentie verstoren en het vrije verkeer van goederen belemmeren en is daarmee een pijler van de Europese eengemaakte markt.

Het huidige btw-stelsel is aan hervorming toe, de huidige regels (2006/112/EG) waren als tijdelijke oplossing bedoeld, maar functioneren inmiddels al geruime tijd. De grootste problemen in het huidige systeem zijn:

  • • 
    De nalevingskosten voor handel op de eengemaakte markt zijn aanzienlijk hoger dan bij binnenlandse handel. De complexiteit van het systeem hindert met name kleine en middelgrote bedrijven;
  • • 
    Het huidige systeem werkt btw-fraude in de hand, de btw-kloof (tussen verwachte en geïnde inkomsten) wordt momenteel op 170 miljard euro beraamd;
  • • 
    Het kan efficiënter door de mogelijkheden van de digitale technologie;
  • • 
    In het huidige systeem vertrouwen bedrijven en belastingdiensten elkaar niet, dit moet veranderen.

Voor de Commissie is wellicht het belangrijkste punt van discussie het huidige bestemmingslandbeginsel. Momenteel betaalt de consument het btw-tarief van het land waar hij is gevestigd. Volgens de Commissie verstoort dit beginsel concurrentie op de interne markt, omdat intra-Europese voorraden en binnenlandse voorraden niet gelijk behandeld worden. Daarom wil de Commissie overgaan op het oorsprongslandbeginsel.

Daarnaast gaat de Commissie in op een aantal andere punten. Ten eerste wil de Commissie het btw-systeem fraudebestendiger maken. Nu blijft 20% van de te innen btw buiten de schatkist van lidstaten, aldus de Commissie. Aangezien btw € 862 miljard EU-wijd opbrengt, gaat het om een enorm bedrag. Ten tweede wil de Commissie de bureaucratie verminderen in het kader van een bredere campagne tegen Europese regeldruk. Vooral het midden- en kleinbedrijf moeten daarbij worden ontzien. Ten derde wil de Commissie weten of het huidige btw-systeem moderner kan, bijvoorbeeld met betrekking tot het gebruik van IT.

Het belangrijkste thema voor woningcorporaties is echter de zogenaamde neutraliteit van het btw-systeem. Het gaat daarbij namelijk ook over de toepassing van lagere btw-tarieven, waar de woningcorporaties momenteel voordeel van genieten.

1.

Wetgevend voorstel ter wijziging van het BTW-systeem

De Commissie heeft voortdurend aangedrongen op de hervorming van het btw-stelsel. In 2010 is de publieke discussie op gang gebracht door het Groenboek over de toekomst van de btw uit te brengen. In 2011 publiceerde de Commissie de conclusies daarvan in de mededeling 'over de toekomst van de btw'.

In April 2016 publiceerde de Europese Commissie haar actieplan betreffende de btw dat de titel “Naar een gemeenschappelijke btw-ruimte in de EU – Tijd om knopen door te hakken” draagt. Hierin is een tijdschema opgenomen waarin staat dat de Commissie in 2017 met een hervorming van de btw-tarieven (Refit) wilde komen.

Begin oktober heeft de Commissie de plannen voor het nieuwe btw-systeem gepubliceerd in een Mededeling. Het technische wetsvoorstel zal in 2018 volgen. Ook zal er een voorstel volgen voor de hervorming van de btw-tarieven.

De commissie stelt in haar Mededeling voor om de handel van goederen tussen EU landen te belasten op dezelfde manier als dit nu gebeurt voor de handel binnen een EU land. Hiermee creëert zij een nieuw Europees btw-systeem. Op vier fundamentele principes van dit nieuwe systeem zal overeenstemming moeten komen, dit worden de vier hoekstenen genoemd.

De eerste hoeksteen is het aanpakken van de fraude. In het huidige systeem wordt er geen btw in rekening gebracht op de handel tussen twee lidstaten. Deze uitzondering wordt gebruikt als loophole om betaling van btw te ontlopen. De Commissie wil daarom ook op de handel tussen lidstaten btw in rekening brengen.

De tweede hoeksteen is het 'one stop shop' principe. Dit is een online portal waarop handelaars in hun eigen taal, maar wel conform dezelfde regels, hun declaraties en betalingen kunnen indienen. Lidstaten zullen de btw dan direct aan elkaar betalen, zoals dit ook al het geval is voor de verkoop van e-services.

De derde hoeksteen is een grotere consistentie. Dit betekent dat de uiteindelijke btw altijd aan de lidstaat van de eindverbruiker wordt betaald en dat de btw wordt betaald tegen het tarief van die lidstaat. Voor dit principe zet de Commissie zich al een lange tijd in. Het is al ingevoerd en in gebruik voor de verkoop van e-services.

De vierde en laatste hoeksteen is 'less red tape', ofwel de simplificatie van facturering-regels. Hierdoor kunnen verkopers de regels van hun eigen lidstaat hanteren, zelfs als zij handelen over de grenzen. Bedrijven hoeven hierdoor niet langer een aparte lijst met grensoverschrijdende transacties aan de nationale belastingautoriteiten te overleggen.

Naast deze vier hoekstenen introduceert de mededeling ook een notie van een 'certified taxable person', een gecertificeerde belastingplichtige. Dit is een categorie van vertrouwde bedrijven die zullen profiteren van simpelere en tijdbesparende regels.

Als laatste zijn er vier 'quick-fixes' voorgesteld met korte-termijn maatregelen die in 2019 van kracht moeten gaan. Deze maatregelen zijn expliciet door de lidstaten verzocht om het dagelijkse functioneren van het huidige btw-systeem te verbeteren tot de inwerkingtreding van het nieuwe systeem.

Het voorstel zal naar de Raad worden gestuurd voor de instemming van de lidstaten en naar het Parlement voor consultatie.

Effect op de Nederlandse woningcorporaties

De laatste aanpassing van de btw-richtlijn (2009/47/EG) verschafte lidstaten de mogelijkheid om de toepassing van het lage btw-tarief op bepaalde terreinen uit te breiden, bijvoorbeeld in het geval van de btw-tarieven voor energiebesparende en energie-efficiënte materialen, producten en diensten. Nederland verlaagde vervolgens de btw-tarieven voor onder andere isolatiemateriaal. Ook renovaties van particuliere woningen komen tijdelijk onder het lage btw-tarief te vallen. Daarvoor was het al mogelijk om het lage tarief te rekenen voor de levering en renovatie van sociale woningbouw. In Nederland gold het lage tarief tijdelijk tot en met 1 oktober 2011.

In haar laatste Mededeling geeft de Commissie aan met een voorstel te komen voor de hervorming van de btw-tarieven. Eerder dit jaar, in het Groenboek, merkte de Commissie op dat een uniform btw-tarief economisch efficiënter is. Desalniettemin zorgt het lagere tarief voor meer administratieve kosten. Toch stelt de Commissie ook dat het lage tarief andere doeleinden kan bewerkstelligen, zoals milieubescherming, gezonder consumentengedrag, verbeterde toegang tot cultuur, de bevordering van innovatie en welvaartsverdeling. Tegelijkertijd merkt de Commissie op dat het lagere tarief een ineffectief middel is om deze doeleinden te bereiken. Het uitgangspunt voor de voorgenomen herziening is dus ook dat concurrentieverstorende verlaagde tarieven zo veel mogelijk afgeschaft moeten worden. Dit kan in de toekomst de mogelijkheden voor de Nederlandse overheid om verlaagde tarieven te hanteren beperken.

2.

Beïnvloedingsmogelijkheden

Binnen de Commissie wordt momenteel gewerkt aan een technische en gedetailleerd voorstel voor de wijziging van de huidige richtlijn. Wetgevende voorstellen zullen vermoedelijk in de vorm van verordeningen komen om eventuele ambiguïteiten betreffende de interpretatie te voorkomen omdat zij, anders dan richtlijnen, niet in nationale wetgeving geïmplementeerd moeten worden en rechtstreeks geldig zijn.

3.

Stakeholders

Naast de Afdeling C1 van DG belastingen onder leiding van eurocommissaris Pierre Moscovici, zijn de lidstaten de belangrijkste stakeholders. De Raad van de Europese Unie, waarin de lidstaten zijn afgevaardigd, heeft de wetgevende macht op het gebied van belastingen. Het Europees Parlement speelt dus een relatief kleine rol.

4.

Meer informatie

 
  • Home
Geachte bezoeker,
De Stichting Fonds Leren en Ontwikkelen Wooncorporaties (FLOW) waardeert het dat u mee wilt doen aan onze enquête. De uitkomst van deze enquête wordt gebruikt om de website beter op uw wensen af te stemmen.
Het invullen van de vragenlijst duurt slechts enkele minuten.
Klik op Doorgaan voor het invullen van de enquête. Klik op Stoppen voor het verlaten van dit scherm.