Fonds Leren en Ontwikkelen Wooncorporaties

Europees semester en de Nederlandse huizenmarkt - Flow Kenniscentrum

Flow Kenniscentrum
logo Flow Euro Portal

bij Europees semester en de Nederlandse ...

Sinds het uitbreken van de Eurocrisis zijn er een groot aantal maatregelen genomen om de budgettaire en macro-economische ontwikkelingen in de EU-lidstaten en met name de eurolanden beter te kunnen monitoren. Volgens de regeringsleiders en de Europese Commissie leidde de gebrekkige controle op de naleving van het Stabiliteits- en Groeipact (SGP) tot een verergering van de Eurocrisis. De Commissie stelde daarom voor om de nalevingsregels aan te scherpen en om onevenwichtige macro-economische ontwikkelingen in de lidstaten vroegtijdig op te sporen. Dit toezicht wordt gebaseerd op een scorebord met verschillende indicatoren die belangrijk zijn voor stabiele economische ontwikkeling. Eťn van die indicatoren is een evenwichtige ontwikkeling van de huizenmarkt en -prijzen in de Europese lidstaten.

1.

Het Europees Semester

Het Europees semester is het kader voor de afstemming van het economisch beleid van de lidstaten van de Europese Unie . Onevenwichtigheden in de economische ontwikkelingen van landen ťn problemen met de overheidsfinanciŽn van landen moeten door gebruik van het semester op tijd worden gesignaleerd. Vervolgens wordt er op Europees niveau gekeken naar hoe een land die problemen het best kan aanpakken. Het semester bestaat uit een aantal stappen die jaarlijks worden doorlopen. Het semester is in 2011 ingesteld, ingegeven door de eurocrisis en de instelling van een Europees monetair noodfonds . Het idee achter het semester is dat de EU de economische ontwikkelingen in iedere lidstaat scherper in de gaten kan houden om economische en financiŽle problemen te voorkomen.

In het voorjaar rapporteren lidstaten in het Stabiliteits- of Convergentieprogramma en het Nationaal Hervormingsprogramma (NHP) over de begroting, de stand van de economie en de economische hervormingen. Deze twee programmaís vormen samen met de landenrapporten en bilaterale contacten de bronnen voor de nieuwe landenspecifieke aanbevelingen die de Europese Commissie in mei voorstelt en die al dan niet met wijzigingen door de Raad van de Europese Unie in juni worden vastgesteld.

Eric Wiebes , Minister van Economische zaken en Klimaat heeft op 6 april het Nationaal Hervormingsprogramma 2018 (NHP) aangeboden aan de Tweede Kamer. In het NHP licht het kabinet toe op welke wijze invulling is gegeven aan de landenspecifieke aanbevelingen zoals in juli 2017 vastgesteld door de Raad van de Europese Unie in het kader van het Europees Semester, de jaarlijkse coŲrdinatiecyclus van economisch en budgettair beleid in EU-lidstaten. Tevens rapporteert het NHP over de voortgang op de Europa 2020-doelstellingen voor Nederland. Het NHP bevat daarnaast de kabinetsappreciatie van het landenrapport dat de Europese Commissie op 7 maart 2018 publiceerde over de Nederlandse economie, inclusief het diepteonderzoek naar macro-economische onevenwichtigheden.

Zo heeft het kabinet begrip voor de constatering van de Commissie ten aanzien van de hoge schulden van huishoudens. Wel dient te worden opgemerkt dat in aanvulling op de maatregelen die het vorige kabinet al heeft genomen, het nieuwe kabinet diverse maatregelen neemt om verstoringen op de huizenmarkt verder tegen te gaan. Zo heeft het kabinet bijvoorbeeld besloten om de afbouw van de maximale hypotheekrenteaftrek te versnellen. Om huizenbezitters te compenseren voor het versneld afbouwen van de hypotheekrenteaftrek, wordt het tarief van het eigenwoningforfait verlaagd met 0,15 procentpunt, aldus het Nationaal Hervormingsprogramma 2018 .

2.

Effect op de Nederlandse woningcorporaties

De rol van de huizenmarkt zal door deze stroomlijning van Europees beleid beter worden bekeken vanuit Brussel. De speciale positie van woningcoŲperaties op de Nederlandse markt kan daardoor meer in de belangstelling komen te staan.

In haar landenrapport dat verscheen in maart 2018 signaleert de Europese Commissie net als voorgaande jaren in Nederland hoge private schulden, vooral bij huishoudens als gevolg van de institutionele inrichting van het pensioenstelsel en de woningmarkt. Met name de schokgevoeligheid van huishoudens door de hoge hypotheekschulden in combinatie met hoge verplichte pensioenbesparingen wordt door de Commissie als problematisch beschouwd. Hiermee wordt eenzelfde conclusie getrokken als in voorgaande jaren. Hoewel de schuld van de huishoudens als percentage van het bbp inmiddels geleidelijk terugloopt, is deze nog altijd tweemaal zo hoog als het eurozonegemiddelde. De Commissie oordeelt dat op de woningmarkt belangrijke hervormingen zijn doorgevoerd en aangekondigd om de prikkel tot het aangaan van schuld te verkleinen, maar dat er verstoringen blijven bestaan. Ondanks de beperking van het belastingvoordeel voor hypotheken blijft de subsidie voor met schuld gefinancierd eigenwoningbezit volgens de Commissie substantieel.

De cyclus van het Semester gaat voort. In mei evalueert de Europese Commissie de nationale beleidsplannen en formuleert landspecifieke ontwerpaanbevelingen. De Raad van de EU bespreekt de voorgestelde landspecifieke aanbevelingen in juni en legt de definitieve versie daarvan vast. De Europese Raad bekrachtigt vervolgens de definitieve aanbevelingen. In juli neemt de Raad van de EU de landspecifieke aanbevelingen aan, en de lidstaten dienen deze vervolgens uit te voeren.

De aanbeveling van 2017 luidde als volgt: Met inachtneming van de doelstelling op middellange termijn, het begrotings- en het structuurbeleid gebruiken om potentiŽle groei en de binnenlandse vraag te ondersteunen, met inbegrip van investeringen in onderzoek en ontwikkeling. Maatregelen nemen om de resterende verstoringen op de woningmarkt en de bevoordeling van schulden van huishoudens terug te dringen, met name door de hypotheekrenteaftrek te beperken.

3.

Stakeholders

Het Europees Semester bestaat uit een constante dialoog tussen de lidstaten en de Commissie, waarbij de analyses, aanbevelingen en beleidsplannen worden besproken in het Europees Parlement en worden aangenomen door de Raad. Het verantwoordelijke directoraat-generaal van de Commissie is DG Economische en FinanciŽle Zaken . Hiervan is de heer Pierre Moscovici de Commissaris.

4.

BeÔnvloedingsmogelijkheden

Het economisch toezicht in de EU is volop in ontwikkeling. Elk najaar wordt het Europees Semester geŽvalueerd in de Raad. Voorafgaand aan deze evaluatie wordt de Nederlandse bijdrage aan deze discussie besproken in de Tweede Kamer.

5.

Meer informatie

 
  • Home
Geachte bezoeker,
De Stichting Fonds Leren en Ontwikkelen Wooncorporaties (FLOW) waardeert het dat u mee wilt doen aan onze enquÍte. De uitkomst van deze enquÍte wordt gebruikt om de website beter op uw wensen af te stemmen.
Het invullen van de vragenlijst duurt slechts enkele minuten.
Klik op Doorgaan voor het invullen van de enquÍte. Klik op Stoppen voor het verlaten van dit scherm.