Fonds Leren en Ontwikkelen Wooncorporaties
logo Flow Euro Portal

bij Europese Kapitaalmarktunie

Valdis Dombrovskis, als vice-president van de Europese Commissie belast met onder meer de kapitaalmarktunie
Bron: The Council of the European Union

De kapitaalmarktunie moet het voor spaarders en beleggers makkelijker maken om in bedrijven buiten hun eigen land te investeren. De barriŤres voor internationale investeringen moeten verdwijnen. Zo kunnen kleine en middelgrote bedrijven gemakkelijker aan kapitaal komen buiten de banken om. Het plan van de Commissie-Juncker moet extra investeringen in de economie mogelijk maken, om zo de economische groei te stimuleren.

Vanwege de vele verschillende nationale regels en de complexiteit van de financiŽle producten is het uitwerken van de kapitaalmarktunie geen gemakkelijke opgave. Het totaal aan maatregelen en actieprogramma's zal naar verwachting pas op langere termijn definitief worden ingevoerd. In 2015 startte de Europese Commissie startte met een inventarisatie van obstakels en mogelijke acties. Hierop is een actieplan gepresenteerd

De ambitie van de Commissie was om de kapitaalmarktunie nog voor de Parlementsverkiezingen van 2019 te voltooien, maar dit is niet gelukt. Over een groot deel van deze acties moet nog een akkoord bereikt worden. In 2019 zijn drie maatregelen in werking getreden.

1.

Wat houdt de kapitaalmarktunie in?

Met de Europese Akte van 1986 kwam er formeel vrij verkeer van kapitaal in Europa. Bedrijven kunnen hierdoor via de aandelenbeurs of via banken aan investeringen komen. In de praktijk is echter gebleken dat vooral kleine en middelgrote bedrijven nog allerlei belemmeringen ondervonden. De Europese Commissie wil deze belemmeringen wegnemen.

De kapitaalmarktunie moet het voor beleggers en spaarders makkelijker maken om in het buitenland te investeren. Op dit moment is ongeveer 80 procent van het kapitaal van Europese bedrijven afkomstig van de bancaire sector. Vooral in tijden van lage economische groei kan dat volgens de EC tot problemen leiden. Door een gebrek aan investeringsmogelijkheden houden spaarders hun geld op de bank. De banken lenen op hun beurt weinig uit, omdat de risico's zijn toegenomen. Het geld op de bank Ďbevriestí dan, terwijl juist investeringen economische groei kunnen aanwakkeren.

Minder afhankelijkheid van banken zorgt er ook voor dat bij een bankencrisis kredietverlening niet meteen stilvalt, zoals in 2009 en 2010 het geval was.

Om in de Europese Unie een kapitaalmarktunie te realiseren moeten de lidstaten hun nationale afspraken omzetten in gezamenlijke regels. Omdat de EU-lidstaten allemaal hun eigen regels hanteren, liggen de kosten van grensoverschrijdende effectentransacties in Europa tien keer hoger dan in de VS. Standaardisering zorgt er ook voor dat investeerders financiŽle producten gemakkelijker met elkaar kunnen vergelijken.

Struikelblokken

De voornaamste knelpunten die een open kapitaalmarkt tegenhouden zijn:

  • een teveel aan verschillende regels binnen de EU
  • de complexiteit van financiŽle producten
  • onvolledig toezicht op de verhandeling van effecten.

Met een reeks aan voorstellen wil de Commissie deze knelpunten aanpakken.

Actieplan 2018

Na het actieplan van 2015 en na aanvullende voorstellen in 2016, presenteerde de Europese Commissie in 2018 een nieuw actieplan. De nadruk hierin ligt meer op duurzame financiering en de integratie van nieuwe technologieŽn in de digitale interne markt. De Commissie heeft een aantal verbeteringen voorgesteld om duurzame financiering te bevorderen:

  • het vaststellen van een EU-classificatiesysteem om duurzame investeringen te identificeren
  • de invoering van EU-labels voor groene financiŽle producten
  • de plicht van vermogensbeheerders en institutionele beleggers om rekening te houden met duurzaamheid
  • onderzoeken of duurzaamheid kan worden toegevoegd aan eisen voor banken en verzekeraars
  • betere klimaatgerelateerde financiŽle informatie in bedrijfsrapportages voorschrijven

Om klimaatverandering tegen te gaan zijn grote investeringen nodig. Het doel van de Commissie is dat beleggers en individuele burgers hiervoor gaan zorgen door meer te investeren in duurzame technologie.

Naast duurzaamheid probeert de Commissie ook financiŽle technologieŽn en crowdfunding verantwoord te integreren in de kapitaalmarktunie. Zo wil de Commissie onder andere de cyberbeveiliging verbeteren, een laboratorium opstellen voor de ontwikkeling van nieuwe financiŽle technologieŽn en concrete afspraken voor crowdfunding opstellen.

2.

Nederland en de kapitaalmarktunie

Het kabinet-Rutte II schaarde zich in 2015 achter de grote lijnen van de plannen voor een Europese kapitaalmarktunie. Het kabinet stelde dat er meer diversiteit moest komen in de financieringsmogelijkheden, met name voor starters, en daarom moesten de huidige barriŤres voor investeerders verdwijnen. Daarnaast benadrukte de toenmalige regering het belang om het vertrouwen van beleggers in de financiŽle sector te herstellen.

Rutte II wilde zich inzetten om Nederlandse kredietunies uit te zonderen van de Europese richtlijnen voor kapitaalvereisten. Daardoor zouden deze samenwerkingsverbanden tussen bedrijven zich niet hoeven te houden aan het verscherpte Europese toezicht op de financiŽle sector. Kredietunies richten zich immers specifiek op de financiering van het mkb. Een aantal andere lidstaten willen nationale kredietunies ook uitzonderen.

Samen met zijn Duitse en Franse collega's maakte Minister van FinanciŽn Wopke Hoekstra zich namens Nederland in juni 2019 nogmaals sterk voor de kapitaalmarktunie.

3.

Besluitvorming

Concreet heeft het actieplan van 2015 opgeleverd dat het bundelen en doorverkopen van gestapelde leningen (securisatie) makkelijker is geworden. Dit zou 100 tot 150 miljard euro aan beschikbaar kapitaal extra kunnen opleveren. Europese regels hiervoor zijn per januari 2019 in werking getreden.

Ook de regels voor prospectussen (een document waarin de voorwaarden voor de handel in financiŽle producten zoals obligaties en aandelen die door een bedrijf op de markt worden gebracht worden vermeld) worden eenvoudiger. Deze regels worden per juli 2019 gelijk getrokken binnen de EU.

In februari 2019 bereikten Raad en EP een akkoord over maatregelen die het makkelijker moeten maken voor financiŽle instellingen om fondsen aan investeerders te verkopen. In diezelfde maand volgden ook compromissen over het versterken van toezicht op, en scherpere financiŽle eisen aan investeringsmaatschappijen, en over harmonisatie van de regels voor gedekte obligaties (obligaties waar een specifiek onderpand voor is). Ook zijn er in juni regels aangenomen door de Raad om pensioenproducten en beleggingsfondsen toegankelijker te maken.

Over een groot deel van de reeks Commissievoorstellen is inmiddels een politiek akkoord bereikt. In april 2019 heeft het Europees Parlement tijdens de plenaire vergadering over een aantal voorstellen gestemd en deze goedgekeurd. De Raad moet zijn stem nog uitbrengen voordat de regelgeving daadwerkelijk in werking treedt.

4.

Bankenunie en kapitaalmarktunie

De bankenunie richt zich op het kapitaalverkeer tussen banken in de eurozone en ziet toe op de instroom van Ďbovenafí. De kapitaalmarktunie richt zich sterker op de onderkant: hoe kunnen Nederlandse investeerders hun spaargeld net zo gemakkelijk in bedrijven in andere EU-lidstaten investeren? Bovendien blijft de kapitaalmarktunie niet beperkt tot de eurozone, maar moeten alle 28 EU-lidstaten er onderdeel van worden.

5.

Meer informatie

 
  • Home
Geachte bezoeker,
De Stichting Fonds Leren en Ontwikkelen Wooncorporaties (FLOW) waardeert het dat u mee wilt doen aan onze enquÍte. De uitkomst van deze enquÍte wordt gebruikt om de website beter op uw wensen af te stemmen.
Het invullen van de vragenlijst duurt slechts enkele minuten.
Klik op Doorgaan voor het invullen van de enquÍte. Klik op Stoppen voor het verlaten van dit scherm.