Fonds Leren en Ontwikkelen Wooncorporaties

Europees Fonds voor Strategische Investeringen - Flow Kenniscentrum

Flow Kenniscentrum
logo Flow Euro Portal

bij Europees Fonds voor Strategische ...

Het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) is een initiatief dat is gelanceerd door de Europese Investeringsbank en het Europese investeringsfonds. Het moet het huidige investeringstekort in de EU verminderen door private financiering voor strategische investeringen te mobiliseren. Het investeringsfonds van de Commissie-Juncker, dat nog voor het aantreden van de Europese Commissie al door Commissievoorzitter Juncker was beloofd, moet door middel van gerichte investeringen de structurele economische groei in de Europese Unie bevorderen. De ruim 300 miljard euro dat in het fonds wordt gestopt zal deels publiek worden gefinancierd, maar het overgrote deel zal aangetrokken privaat kapitaal beslaan. In het fonds is een centrale rol weggelegd voor de Europese Investeringsbank.

Het fonds zal worden aangewend voor investeringen op het terrein van infrastructuur, onderzoek, duurzaamheid en het midden- en kleinbedrijf; sectoren die de economische groei verder moeten aanjagen. Tijdens een overleg in de Tweede Kamer halverwege april 2015 gaf eurocommissaris Jyrki Katainen aan dat er vooral veel kansen en uitdagingen liggen op het gebied van energie en digitalisering.

De verordening is gepubliceerd op 25 juni 2015 en op 28 juni 2015 officieel ingegaan. Per 1 september 2015 is het fonds operationeel geworden. Zie: Verordening (EU) 2015/1017.

1.

Opbouw investeringsfonds

De Europese Commissie stelt zich garant voor 16 miljard euro. Om de garantie hard te maken wordt de helft daarvan, 8 miljard, meteen als reserve aangehouden. Dat is geld dat uit de Europese begroting wordt gehaald. Het Europees Parlement stelde in april 2015 als voorwaarde dat er hiervoor niet gekort mag worden op geld uit de begroting dat is bestemd voor innovatie en onderzoek.

De Europese Investeringsbank (EIB) maakt een eigen reservering van 5 miljard euro voor het fonds. Opgeteld bij de garantie van de Commissie is er 21 miljard euro aan garanties. Hiermee mag de EIB 63 miljard euro aan leningen uitschrijven.

De leningen van de EIB mogen een hoger risicoprofiel hebben dan gebruikelijk. De EIB zal met zogeheten 'first loss guarantees' een aanzienlijk deel van mogelijke verliezen bij investeringen op zich nemen. Door deze vorm van risicodekkende leningen wordt voor private partijen aantrekkelijker gemaakt om in het fonds te investeren. Op basis van eerdere ervaringen van de Commissie en de EIB gaat de Commissie ervan uit dat nog eens 252 miljard euro aan privaat kapitaal kan worden aangetrokken. Uiteindelijk moet iedere euro waar de Commissie garant voor staat het 15-voudige aan kapitaal opleveren.

2.

Nationale Contributie

Aanvankelijk was het de bedoeling dat het fonds vooral gevuld zou worden met privaat geld. Tijdens de presentatie van het EFSI in het Europees Parlement vertelde Commissievoorzitter Juncker echter dat het fonds ook openstond voor investeringen van lidstaten. Op deze manier zou het fonds een veel grotere impact kunnen krijgen.

Lidstaten die investeringen in het fonds doen zouden zich echter geen zorgen hoeven te maken over hun begrotingstekort. Juncker verklaarde dat investeringen in het fonds niet mee zullen tellen en er dus geen fiscale aanpassingen onder het Stabiliteits- en groeipact volgen. Lidstaten die daadwerkelijk een contributie willen leveren aan het fonds zouden daarvoor een proportioneel aantal zetels in de het bestuur van het EFSI krijgen. Hiermee krijgen ze inspraak in het definiëren van de investeringsrichtlijnen van het fonds. De Commissie benadrukte echter wel dat lidstaten geen invloed zullen krijgen op individuele investeringsbeslissingen.

Hoewel de regeringsleiders tijdens de Europese Raad van 18 december 2014 instemden met het plan, kwam er tijdens de Ecofin van 26 januari 2015 toch kritiek op eventuele extra nationale bijdragen aan het fonds. Duitsland en Portugal hekelden het idee dat landen inspraak konden krijgen op het fonds door extra geld te investeren. Nederland vroeg zich af of het fonds wel een extra bestuurslaag nodig had, aangezien de Europese Investeringsbank genoeg ervaring en expertise heeft met het uitvoeren van instrumenten als het EFSI. Polen ondersteunde de oproep van de Commissie echter omdat het twijfelde aan de effectiviteit van het fonds zonder de extra bijdragen van lidstaten.

Om de Nederlandse economie en bedrijven optimaal te laten profiteren van het EFSI besloot het kabinet begin juni 2015 om het Netherlands EFSI Investment Agency (NEIA) op te richten. NEIA biedt Nederlandse investeerders en financiële instellingen ondersteuning bij aanvragen voor EFSI.

3.

Beheer fonds

Het fonds is in het beheer van de Europese Investeringsbank. Het heeft een bestuur dat de algemene strategie, het investeringsbeleid en het risicoprofiel bepaalt. Er zitten alleen vertegenwoordigers van de Commissie en de EIB in dit bestuur, om de onpartijdigheid te bewaren. Dit moet er voor zorgen dat leningen alleen op economische criteria beoordeeld worden. De besluiten worden bij consensus genomen.

Daarnaast is er een onafhankelijk investeringscomité, bestaande uit acht onafhankelijke deskundigen en een directeur. Zij besluiten in welke projecten geïnvesteerd wordt, en stemmen hierover met een eenvoudige meerderheid van de stemmen. Vervolgens moet elk nieuw project ook nog toestemming van de EIB verkrijgen.

Voor de uitvoering zal de EIB samenwerken met de Europese Commissie en de lidstaten.

4.

Keuze voor investeringsfonds

Eén van de grote problemen bij het economisch herstel in de Europese Unie zijn achterblijvende investeringen. Met name geld in de private sector zit 'vast'. Overheden zijn door de crisis al meer geld gaan uitgaven waardoor de totale overheidsschuld sterk is toegenomen. Met deze constructie moet een relatief klein bedrag aan publieke middelen veel geld losmaken dat kan worden geïnvesteerd in de economie.

Vicevoorzitter van de Commissie Katainen vatte de keuze als volgt samen: "Either we continue business as usual with traditional grants and loans - and that is as far as the money goes. Or we use our budget the most efficient way - to support riskier borrowing and create a larger lending capacity."

5.

Gerichte investeringen

Het merendeel van de investeringen, zo'n 240 miljard euro, wordt geïnvesteerd in projecten die de Europese economie structureel versterken. Het gaat dan om investeringen in infrastructuur in brede zin, zoals slimme energienetwerken, digitale netwerken en transport. Sterke nadruk hierbij ligt op projecten die duurzaamheid bevorderen. Ook onderwijs, onderzoek en innovatie zijn sectoren waar het fonds voor aangewend zal worden.

De projecten die worden ondersteund, moeten wel aantoonbare resultaten opleveren. Projecten die de groei het meest weten te stimuleren krijgen voorrang. Ook wordt er gekeken naar de kans dat een project financiering kan weten te genereren uit andere bronnen.

Er is 75 miljard euro gereserveerd voor het midden- en kleinbedrijf en middelgrote bedrijven. Eén van de belangrijkste redenen is dat de extra investeringen veel extra banen zouden moeten creëren. Dit deel van het fonds heeft veel overeenkomsten met het al bestaande Europese investeringsfonds.

De lidstaten hebben in december 2014 2000 projecten aangeleverd voor de investeringen van de Commissie Juncker, ter waarde van €1300 miljard.

6.

EFSI en Woningcorporaties

Ook woningcorporaties zouden gebruik kunnen maken van het EFSI. Vooral projecten die innoverend zijn op het gebied van energie, en dan vooral duurzame energie, zouden succesvol kunnen zijn. De Nederlandse overheid ziet vooral veel kansen voor onder meer de aanleg van energiebesparende maatregelen voor woningen. Een andere sector die in aanmerking komt voor EFSI financiering is de sector voor milieu-efficiëntie, waaronder ook duurzame stedelijke en plattelandsontwikkeling valt.

7.

Randvoorwaarden

Openheid

Alle betrokken partners kunnen projecten en plannen indienen, en die worden publiekelijk bekend gemaakt. De beoordelingscriteria zullen eveneens openbaar worden gemaakt.

Ondersteuning

Er wordt één portaal gemaakt waar alle vragen over investeringen en het fonds worden samengebracht, en waar ook hulp kan worden gevraagd bij het structureren van projecten en de financiering van projecten. Dit moet ervoor zorgen dat de kwaliteit van projecten gewaarborgd wordt, en dat investeren aantrekkelijk en eenvoudig wordt gemaakt.

Betere regelgeving

De Commissie wil tegelijkertijd zoveel mogelijk regels die investeringen en projecten kunnen hinderen aanpakken. Dit is niet per se deregulering, maar kan ook uniformering van regels op Europees niveau behelzen. Het voornaamste doel bij deze operatie lijkt het opheffen van barrières in de interne markt.

8.

Subsidie aanvragen

Het Nederlands Investerings Agentschap voor EFSI (NIA) adviseert en ondersteunt zowel publieke als private organisaties om zich voor te bereiden op het aanvragen van financiering via EFSI. Een project moet in ieder geval aan een aantal voorwaarden voldoen. De Europese Commissie heeft een scorebord ontwikkeld dat is gebaseerd op vier pilaren. Een project wordt beoordeeld aan de hand van deze pilaren.

  • • 
    De bijdrage van het project aan EFSI-doelstellingen.
  • • 
    De kwaliteit en de haalbaarheid van projecten. Zoals;
  • • 
    Het verwachtte financieel rendement;
  • • 
    De bijdrage aan werkgelegenheid en duurzame groei;
  • • 
    De capaciteit van de aanvrager om het project op tijd en naar verwachting op te leveren.
  • • 
    De mogelijkheden voor technische en financiële bijdrage van EFSI aan projecten;
  • • 
    Verdere aanvullende indicatoren zoals de impact op het land van bestemming, eventuele samenwerking met andere partijen en de verwachte multiplier van het ingediende project.
 
  • Home
Geachte bezoeker,
De Stichting Fonds Leren en Ontwikkelen Wooncorporaties (FLOW) waardeert het dat u mee wilt doen aan onze enquête. De uitkomst van deze enquête wordt gebruikt om de website beter op uw wensen af te stemmen.
Het invullen van de vragenlijst duurt slechts enkele minuten.
Klik op Doorgaan voor het invullen van de enquête. Klik op Stoppen voor het verlaten van dit scherm.